KALENDARZ   LITURGICZNY GRECKOKATOLICKI

 UŻYWANY W KOSTOMŁOTACH

LUTY 2005

 

 

 

16 ŚRODA 2 TYGODNIA W. POSTU. Dzień postny. - Św. męczenników PAMFILIUSZA, kapłana i jego towarzyszy.

            Św. Pamfiliusz urodzony w Bejrucie (dziś Liban) w szlachetnej rodzinie, gdzie otrzymał pierwsze wykształcenie; na studiach zaś w Aleksandrii był uczniem Prerriusa i młodego Orygenesa. Po powrocie do rodzinnej Cezarei Palestyńskiej miejscowy metropolita Agapios wyświęcił go na kapłana. Założył w mieście bibliotekę; zgromadził w niej dzieła Orygenesa i innych pisarzy kościelnych a również księgi Pisma Świętego spisywane z najstarszych kopii, a przede wszystkim z Heksapli Orygenesa. Kontynuował ich kopiowanie, poprawianie z największą dokładnością, nawet gdy był w więzieniu za wiarę w Chrystusa. Jego uczniem był historyk Euzebiusz, który napisał jego biografię i siebie nazwał „synem Pamfiliusza”. W czasie prześladowań za Dioklecjana i Maksymina (307) został uwięziony, okrutnie męczony i po kilku latach ścięty.

                Sześciu innych męczenników z różnych prowincji i pięciu z Egiptu w tym samym dniu poniosło męczeństwo. Byli to współpracownicy św. Pamfiliusza (diakon Walens, chłopiec Porfiriusz i Paweł); pięciu rodzonych braci, którzy byli konwojentami 130 chrześcijan z Egiptu skazanych do kopalń rudy złota w Cezarei (Azja Mniejsza), gdzie ich zatrzymano za wiarę w Chrystusa i ścięto (Eliasz, Jeremiasz, Izajasz, Samuel i Daniel, bo wyrzekli się imion pogańskich, gdy ich kat pytał o imiona, powiedzieli, że są obywatelami Jerozolimy, mając na myśli Niebieskie Jeruzalem); i wreszcie Seleucjusz, Teodulos i Julian.

TROPARION o męczennikach (8A)

KONTAKION, ton 4.

Znajdując się w obliczu bliskich strasznych męczarni,* wspaniali Pańscy zapaśnicy bez lęku w duszy z radością je podjęli,* nie dbając o ciało,* dlatego dostąpili nieśmiertelnej chwały* i modlą się za nas wychwalających wielkie ich dokonania.

 

Liturgia Uprzednio Konsekrowanych Darów

Rdz 4,16-26; Prz 5,15-6,3.

 

17 CZWARTEK 2 TYGODNIA W. POSTU. Dzień postny. Σ Św. wielkiego męczennika TEODORA Tyrona (Rekruta).

Św. Teodor był legionistą w armii cesarza Maksymiana (od 305) i przebywał ze swoim garnizonem w Amazei w Poncie (Azja Mniejsza). Szalało wówczas najdłuższe prześladowanie chrześcijan. Odmówił jako chrześcijanin złożenia ofiary bóstwom rzymskim. Trybun dał mu czas do namysłu. Św. Teodor dla podkreślenia, że potępia bałwochwalstwo, podpalił w Amazji słynną świątynię „Matki bogów” Cybeli. Został natychmiast aresztowany i jako świętokradca poddany najbardziej wyszukanym mękom; dręczono go głodem, rozciągano na koźle, wreszcie w 306 roku spalono żywcem.

Po łacinie otrzymał przydomek „Tyron”, ponieważ, gdy tylko co wpisany został do kohorty „tyronów” tzn. młodych rekrutów, odważnie wyznał wiarę chrześcijańską i podjął śmierć męczeńską. W IX wieku przez homnografów i hagiografów został nazwany „Stratelatos”, tzn. dowódca armii.

                W czasach, gdy chrześcijaństwo uzyskało wolność, kult św. Teodora na Wschodzie i Zachodzie stał się bardzo popularny; w wielu miastach budowano pod jego wezwaniem wspaniałe świątynie; św. Grzegorz z Nyssy, Chryzyp z Jerozolimy wygłosili wspaniałe ku jego czci mowy; piękne legendy otoczyły jego osobę.

                W 50 lat po jego śmierci cesarz Julian Odstępca, chcąc zbezcześcić w pierwszy tydzień Wielkiego Postu post chrześcijański, kazał, żeby eparcha (prefekt) Konstantynopola codziennie rankiem tajemnie w ciągu pierwszego tygodnia W. Postu kropił artykuły spożywcze na rynku krwią pogańskich ofiar ze zwierząt. Św. Teodor ukazał się patriarsze Konstantynopola i polecił ogłosić chrześcijanom, żeby nie kupowali na rynkach zbezczeszczonych pokarmów, lecz spożywali „koliwo, kutia”, gotowaną pszenicę z miodem. To wydarzenie do dziś w greckim obrządku wspomina się w sobotę pierwszego tygodnia W. Postu. W przeddzień po Liturgii śpiewa się Kanon ku czci św. Teodora i poświęca się „koliwo, kutia”.

TROPARION, ton 2.

Wielkie są czyny dokonane przez wiarę! * Oto pośrodku ognia, * jakby na spokojnej wodzie, * cieszył się św. męczennik Teodor: * spalając się bowiem w ogniu, * jako smaczny chleb na całopalną żertwę * Trójcy Świętej się ofiarował. * Przez jego modlitwy, * Chryste Boże, zbaw dusze nasze.

Dzień bez Liturgii

[W Kostomłotach zwyczajem  przyjętym od melchitów odprawia się o  zwykłej porze Liturgię św. Jana Złotoustego z tekstami zmiennymi dnia tygodnia; Ap i Ew wg LITURGIKONU, Beyrouth 1960, oznaczone w tym Kalendarzu gwiazdką (*) lub wszystkie teksty zmienne o świętym dnia bieżącego miesiąca].

*1Kor 10,5-12; Mt 5,27-32.

                                                     

18 PIĄTEK 2 TYGODNIA W. POSTU.  Dzień postny. - Św. ojca naszego LEONA, papieża rzymskiego (5).

            Św. Leon, Italczyk, zajmował biskupią stolicę w Rzymie od 29 września 440 do 11 listopada 461 roku. Wybrano go na papieża, gdy był jeszcze diakonem. Był zdecydowanym obrońcą autorytetu papieża, a także nauki Soboru Chalcedońskiego (451) o człowieczeństwie i Bóstwie Jezusa Chrystusa. Tak zdecydowanie określał swoje prawo do powszechnej i najwyższej władzy papieża w Kościele, że okres jego pontyfikatu można uważać za punkt zwrotny w dziejach papiestwa. Biskup rzymski jako następca św. Piotra, reprezentuje – nauczał Leon – Chrystusa. Poprzedni papieże uważali się za następców Piotra na stolicy rzymskiej, ale powoływali się przede wszystkim na jego męczeńską śmierć i grób w Rzymie jako podstawę swego autorytetu. Leon podkreślał natomiast, że Chrystus dał Piotrowi i jego następcom władzę i prawo, które obowiązuje w całym Kościele. W kazaniu wygłoszonym z okazji piątej rocznicy wyboru na papieża stwierdza, że „trwałość, którą sama „Skała” [Piotr] otrzymała od Skały, którą jest Chrystus, przekazuje także swym spadkobiercom…” Widząc w osobie papieża uosobienie funkcji Piotra, stwierdzał, że Biskup Rzymski ma władzę nad wszystkimi wiernymi i wszystkimi biskupami. Biskupi są kierowani przez Piotra w osobie jego następców, którzy są „pierwszymi” wśród biskupów.

                Kiedy w 451 r. w Chalcedonie zebrał się Sobór Powszechny, św. Leon pod natchnieniem Ducha Świętego napisał list do patriarchy Flawiana na tematy dyskutowane wtedy, wyznając w nim dwie energie i dwie wole w Chrystusie; gdy Ojcowie Soboru list przeczytali, jednogłośnie z aplauzem zawołali: „To wiara Ojców! To wiara Apostołów! Wszyscy tak wierzymy! Precz z tym, kto tak nie wierzy! Piotr przemówił przez Leona.” List został włączony do dokumentów soborowych. Św. Leon podpisał uchwały Soboru oprócz kanonu 28, w którym przypisywał biskupstwu Konstantynopola drugie miejsce po Rzymie.

                Jego dziedzictwo literackie i teologiczne składa się z 96 kazań i 143 listów. Śledząc je, utwierdzamy się w przekonaniu, że władza Piotra przechodziła na jego następców i oni byli tego świadomi i na jej podstawie rządzili całym Kościołem. Widzimy, że tak też uważali i biskupi Wschodu w pierwszym tysiącleciu. Obecna teologia prawosławna utrzymuje, że władza, którą Piotr otrzymał od Jezusa, skończyła się na Piotrze. Przeczą sami sobie: nie uznają papieża, a modlą się bodaj do 19 świętych papieży, tekstami służb o nich modlą się.   Teksty służby o św. Leonie nazywają go: „prawosławia nastawnicze” (nauczycielu prawosławia); chyba św. Leon nie takiego prawosławia jest nauczycielem, które papieża nie przyznaje. Widzimy więc, że są dwa prawosławia: jedno przyznaje papieża i to jest naprawdę prawdziwe prawo-sławie, ̉̉ỏρθο-δοξί̉α (takie było pierwsze tysiąclecie Kościoła: Wschód chrześcijański razem z Zachodem, „jedna owczarnia i jeden pasterz” – następca św. Piotra – biskup Rzymu, każdorazowy papież); i drugie, nie przyznaje papieża i przekręca sens słów Chrystusa skierowanych do Piotra, i to jest raczej pseudo-sławie, ψευδο-δοξία, a po rosyjsku łże-sławie (pseudo-prawosławie). Greckie słowo δόξα (sława) oznacza nie tylko „chwałę”, ale też „naukę”.

                Papież ten dbał też o swoją ojczyznę. Obronił Rzym przed Hunami i Wandalami.

                Zmarł 10 listopada 461 roku i został pochowany w bazylice św. Piotra na Watykanie.      

TROPARION, ton 8.

Przewodniku Ortodoksji, nauczycielu pobożności i świętości,* latarnio wszechświata, ozdobo Biskupów natchniona przez Boga,* mądry Leonie, swoim nauczaniem oświeciłeś cały świat, lyro Ducha Świętego.* Proś Chrystusa o zbawienie dusz naszych.

 

KONTAKION, TON 3.

Zasiadając na stolicy kapłaństwa * i natchnionymi przez Boga prawdami o Trójcy Świętej zamykając paszcze lwom duchowym, * na swą owczarnię wylałeś, Sławny, świetlne promienie poznania Boga, * dlatego okryłeś się sławą, * jako wspaniały sługa Bożej łaski.

 

Liturgia Uprzednio Konsekrowanych Darów

Rdz 5,32-6,8; Prz 6,20-7,1.

 

19 SOBOTA 2 TYGODNIA W. POSTU.  Dzień postny. - Św. apostoła ARCHIPPA.

            Św. Archipp podobno był synem św. Filemona (patrz 15 luty). Gdy obchodzono w Kolosach (Azja Mniejsza) uroczystości ku czci bogini Artemidy, Archipp wraz z ojcem i matką Apphią oraz innymi chrześcijanami, w swoim domu przerobionym na świątynię, chwalili śpiewem Pana Boga. Poganie ich usłyszeli, wdarli się do domu i ich troje, bo inni uciekli,  poprowadzili przed prefekta miasta Androklesa. Ten kazał ich zakopać do pasa w ziemię i bić kamieniami; Filemon i Apphia zostali zabici, pozostałemu przy życiu Archippowi nożami zadano śmierć. Było to za cesarza Nerona (56-68).

                TROPARION o apostole (4)

KONTAKION, ton 4.

Dla Kościoła jesteś jakby ogromną gwiazdą,* która go oświeca promieniami twych cudów,* dlatego wołamy do ciebie, Archippie:* ochraniaj nas, czczących z wiarą twoje wspomnienie.

SOBOTA DRUGA WIELKIEGO POSTU

Służba soboty cyklu tygodniowego, oprócz:

Apostoł: Hbr 3,12-16. I za zmarłych: 1Tes 4,13-17.

Ewangelia: Mk 1,35-44. I za zmarłych: J 5,24-30.

 

20 DRUGA NIEDZIELA WIELKIEGO POSTU. Ton 5. - Św. ojca naszego LEONA, biskupa Katany. - Wielebnego Agatona, papieża rzymskiego (6).

            Św. Leon urodził się w Rawennie w pobożnej i bogatej rodzinie. Dzięki swemu świętemu życiu przeszedł przez wszystkie stopnie hierarchiczne i został wybrany na biskupa Katany na Sycylii. Odważny jak lew, jak to wskazuje jego imię, jaśniejący jak gwiazda, zdobył rozgłos na całym świecie, opiekując się swoją trzodą, troszcząc się o wdowy, pomagając biednym. Mocą swych modlitw wywracał posągi bogów pogańskich;  zatroszczył się, że jego architekci odbudowali wielką świątynię świętej męczennicy Łucji i spopielił maga Heliodora. Ten zatraceniec trapił okolicznych ludzi swymi fałszywymi cudami i sztuczkami magicznymi; przyszła mu nawet myśl w świątyni w czasie, gdy św. Leon odprawiał Liturgię, uprawiać swoje czary; ale Święty w duchu przejrzał jego knowania, uklęknął przed ołtarzem, pomodlił się, podszedł do Heliodora, obwiązał mu na siłę szyję omoforionem, wyprowadził  na rynek miasta, kazał napalić wielkie ognisko; wyjawił ludziom wszystkie jego oszustwa i wciągnął go z sobą w środek ognia. I nie wyszedł stamtąd, dokąd tego złoczyńcy ogień nie obrócił kompletnie w popiół. Wrócił do ołtarza i dokończył Liturgię świętą. Wprowadziło to w osłupienie obecnych. Święty nie tylko nie został spalony, lecz nawet ogień nie dotknął jego szat kapłańskich. O tym cudzie wieść rozeszła się po całym świecie, dlatego cesarze Leon IV (775-780) i Konstantyn VI (780-797) polecili Świętemu przybyć do nich, padli przed nim na kolana i błagali o modlitwę za siebie. Zmarł ok. 780 roku.

                Św. Agaton urodził się pod koniec VI wieku na Sycylii w rodzinie greckiej, benedyktyn z Palermo, wybrany papieżem 27 czerwca 678 roku. Otaczał szczególną troską lud i kler rzymski, popierał budownictwo sakralne, przyczynił się do rozpowszechnienia liturgii rzymskiej w Anglii, bezskutecznie zabiegał o uniezależnienie Stolicy Apostolskiej w Rzymie od cesarzy bizantyjskich, starając się uzyskać od nich zrzeczenie się prawa potwierdzenia wyboru papieża. Dzięki zręcznej polityce wobec cesarza bizantyjskiego Konstantyna IV Pogonata doprowadził do zwołania VI Soboru Powszechnego w Konstantynopolu w roku 680/681, (poprzedzonego synodem rzymskim w 680 r.), na którym w oparciu o jego dwa listy dogmatyczne potępiono monoteletyzm, herezję głoszącą, że Jezus Chrystus miał tylko jedną Boską wolę, a nie dwie, Boską i ludzką. Papież wysłał na sobór legatów, którzy przywieźli ze sobą wspomniane dwa długie dokumenty: list do cesarza zawierający potępienie monoteletyzmu i podkreślający rolę Rzymu w zachowywaniu prawdziwej wiary oraz uchwałę synodu rzymskiego (podpisaną przez 150 biskupów) potępiającą monoteletyzm. Papież umarł sześć miesięcy przed zakończeniem obrad Soboru, jednak wkład jego został uznany: ojcowie Soboru do cesarza napisali, że przez listy papieża Agatona przemawiał sam Piotr. Zmarł 10 stycznia 681 roku i został pochowany w bazylice św. Piotra.

                TROPARION o biskupie (5)

KONTAKION, ton 8.

W tobie, święty Leonie, Kościół ma ogromną pochodnię * świecącą bardziej niż słońce; * zachowaj go zwycięskim dzięki swoim modlitwom, * niewzruszonym przez żadne herezje i nie mającym skazy, * bo jesteś, Błogosławiony, godnym nieustannej pamięci.

 

Wszystkie teksty zmienne niedzieli bieżącego tonu, oprócz następującego Kontakionu i Prokimna.

KONTAKION, ton 4.

Teraz nastał czas pobudzający do czynu,* sąd przy drzwiach, stańmy więc z uczynkami postnymi,* przynieśmy łzy skruchy, świadcząc jałmużny wołajmy:* grzechy nasze są liczniejsze niż piasek nad morzem,* lecz przebacz, Stwórco wszechrzeczy, byśmy otrzymali niewiędnące korony.

PROKIMEN

Ps 11, 8 i 2.

Ty, Panie, zachowasz nas i będziesz nas strzegł* od rodzaju tego i na wieki.

Stych: Zbaw mnie, Panie, bo ustał święty.

Apostoł: Hbr 1,10-2,3.            Ewangelia: Mk 2,1-12

 

 

21 PONIEDZIAŁEK 3 TYGODNIA W. POSTU. Dzień postny. - Św. ojca naszego TYMOTEUSZA z Symbolów. - Św. ojca naszego EUSTATIOSA, arcybiskupa Antiochii.

Św. Tymoteusz prowadził życie monastyczne prawdopodobnie początkowo w klasztorze "Symbole" w pobliżu góry Olymp w Bitynii w okresie zmagań obrazobu              rczych za cesarza Konstantyna Kopronima przeciwnika kultu obrazów. Potem wiele lat w poście i nieustannej modlitwie spędził na pustyni w samotności. Był jednym z gorliwych obrońców czci obrazów. Zmarł w późnej starości ok. 795 roku.

Św. Eustatios z krainy Pamfilii w Azji Mniejszej, świetnie obeznany w naukach świeckich i teologicznych, był najpierw biskupem Berei w Syrii, potem z woli ludzi i ojców Soboru w Nicei (325) przeniesiony do Antiochii, brał udział w tym Soborze, ustnie i na piśmie zmagał się o czystość wiary przeciw herezji Ariusza. Ta gorliwość wywołała nienawiść w stosunku do niego niektórych biskupów jak Euzebiusza z Nikomedii, Teognisa z Nicei, Euzebiusza z Cezarei, wszystkich w ogóle arian, którzy zebrali się na lokalnym synodzie w Antiochii (330), zdjęli go z urzędu, tymczasem umarł Konstantyn Wielki, tron objął jego syn Konstans, zwolennik arianizmu, i św. Eustatiosa bez sądu zesłał do Tracji. Na wygnaniu bohaterski biskup też był nieugięty w swej ortodoksji. Nie było mu dane wrócić do Antiochii, zmarł w Filipach w 337 roku. Wiele lat potem za cesarza Zenona i patriarchy Kalendiona (482-485) ciało jego zostało przeniesione do Antiochii. Wielotysięczny tłum antiocheńczyków ze światłami, pochodniami ze śpiewem hymnów i w dymie kadzideł wyszedł na spotkanie swego biskupa. Św. Jan Chryzostom wygłosił mowę pochwalną na cześć św. Eustatiosa.

            TROPARION o biskupach (6)

 

Dzień bez Liturgii

[W Kostomłotach zwyczajem  przyjętym od melchitów odprawia się o  zwykłej porze Liturgię św. Jana Złotoustego z tekstami zmiennymi dnia tygodnia; Ap i Ew wg LITURGIKONU, Beyrouth 1960, oznaczone w tym Kalendarzu gwiazdką (*) lub wszystkie teksty zmienne o świętym dnia bieżącego miesiąca].

*Ef 4,25-32; Mt 5,42-48.

 

22 WTOREK 3 TYGODNIA W. POSTU. Dzień postu. - Znalezienie czcigodnych relikwii ŚWIĘTYCH MĘCZENNIKÓW w dzielnicy Konstantynopola zw. Eugenios. - Św. Telesfora, papieża rzymskiego (7).

W pierwszych wiekach chrześcijaństwa pogańscy cesarze rzymscy okrutnie prześladowali chrześcijan. Ciała tych męczenników grzebano w miejscach ukrytych. Z czasem nad tymi grobami dokonywały się cuda. To znalezienie relikwii zdarzyło się, wg jednych, za cesarza Arkadiusza (395-408), według innych, za patriarchy Konstantynopola Tomasza (607-610) w dzielnicy zw. Eugenios, we wschodniej części Konstantynopola. Odkopane relikwie z wielką czcią zebrał patriarcha przy wielkim zgromadzeniu ludzi. Z tej okazji dokonało się wiele cudów. Po wielu latach kapłan imieniem Mikołaj otrzymał w objawieniu wiadomość, że pośród tych relikwii są też Prochy św. apostoła  Andronika i  Juniasa, których św. Paweł wspomina w liście do Rzymian: "Pozdrówcie Andronika i Juniasa, moich rodaków i współtowarzyszy więzienia, którzy się wyróżniają między apostołami, a którzy przede mną przystali do Chrystusa" (Rz 16,7).

            TROPARION o męczennikach (8A)

 

Dzień bez Liturgii

[W Kostomłotach zwyczajem  przyjętym od melchitów odprawia się o  zwykłej porze Liturgię św. Jana Złotoustego z tekstami zmiennymi dnia tygodnia; Ap i Ew wg LITURGIKONU, Beyrouth 1960, oznaczone w tym Kalendarzu gwiazdką (*) lub wszystkie teksty zmienne o świętym dnia bieżącego miesiąca].

*Flp 2,12-16a; Mt 10,32-38 i 19,27-30.

 

           

23 ŚRODA 3 TYGODNIA W. POSTU. Dzień postny. - Św. męczennika PLYKARPA, biskupa Smyrny.

                 Mądry, gorliwy pasterz - św. Polikarp ze Smyrny, urodził się w Smyrnie lub Efezie pomiędzy 70 a 80 rokiem, a więc jeszcze w czasach apostolskich, w rodzinie greckiej, prawdopodobnie chrześcijańskiej, gdyż został ochrzczony jako dziecko, czym chełpi się przed prokonsulem. Był uczniem św. Jana Apostoła, biskupa Efezu, stąd Euzebiusz nadaje mu tytuł - "mąż apostolski". Sam św. Jan naznaczył go na biskupa Smyrny i to w bardzo młodym wieku, gdy miał około 30 lat. Sprawował ten urząd przez ok. pół wieku, zdobył sobie wielki autorytet w samym mieście oraz poza jego granicami. Na krótko przed śmiercią udaje się do Rzymu, aby omówić z papieżem św. Anicetem (155-166) sprawę daty świętowania Wielkanocy. Anicet zaprosił Polikarpa do przewodniczenia Liturgii eucharystycznej. W Rzymie ją świętowano w niedzielę po 14 Nizan (Pascha żydowska), w Azji Mniejszej - w sam dzień 14 Nizan. Chociaż nie znaleźli wspólnego rozwiązania, to rozeszli się w najlepszej zgodzie - późniejsze dzieje sporu, ciągnącego się do IV wieku wskazują, że to stanowiło już wielki sukces.

    Mamy opis jego męczeństwa napisany w ciągu pierwszego roku po jego śmierci. Szalało prześladowanie chrześcijan. Wysłano po osiemdziesięcioletniego biskupa ekipę policji, a ta torturami zmusiła jednego z domowników do jego wydania. Pochwycony, przyjmuje prześladowców spokojnie, daje im posiłek, prosząc tylko o pozwolenie na chwilę modlitwy, która przeciąga się kilka godzin. Zostaje wreszcie doprowadzony do cyrku, gdzie prokonsul próbuje bezskutecznie nakłonić go do zaparcia się Chrystusa. Ponieważ igrzyska się już skończyły, ma być spalony na stosie. Tu, na stosie, Polikarp modli się, dziękując Bogu za wszystko. Ponieważ wiatr rozwiewa ogień, zostaje wreszcie zabity mieczem. Ciało jego spalono, ale chrześcijanie zebrali prochy, aby przy nich z weselem obchodzić rocznicę jego męczeństwa - narodzin dla nieba. Poniósł śmierć, wydaje się, 22/23 lutego 155 lub 166 roku.

            TROPARION o biskupie męczenniku (10)

Liturgia Uprzednio Konsekrowanych Darów

Rdz 7,6-9; Prz 9,12-18.

 

24 CZWARTEK 3 TYGODNIA W. POSTU. Dzień postny. + PIERWSZE I DRUGIE ODNALEZIENIE CZCIGODNEJ GŁOWY ŚWIĘTEGO CHWALEBNEGO PROROKA I POPRZEDNIKA JANA CHRZCICIELA.

            Czcigodna Głowa św. Jana Chrzciciela została po raz pierwszy znaleziona przez dwóch zakonników pielgrzymów we własnym domu Heroda. Pomógł im w tym sam św. Jan, który im się objawił i wskazał miejsce. Ale oni nie docenili skarbu, jaki posiedli. Wracając z Jerozolimy do swojego kraju, dali do poniesienia drogocenny skarb pewnemu garncarzowi, którego w drodze spotkali. Ten pouczony przez św. Jana w objawieniu, docenił skarb, jaki posiadł i otaczał specjalnym kultem czcigodną relikwię. Przed śmiercią umieścił ją w garnku do noszenia wody i powierzył swej siostrze z poleceniem, by nie otwierała garnka, ostrożnie się z nim obchodziła i otaczała czcią. Po jej śmierci relikwia była sukcesywnie w posiadaniu wielu pobożnych osób. Posiadł ją wreszcie pewien kapłan-zakonnik Eustathios zarażony arianizmem. Mieszkał on w grocie; cuda, jakie dokonywały się za pośrednictwem Relikwii przypisywał przed ludźmi swojej herezji ariańskiej; wiele ludzi wprowadził tym w błąd. Gdy kłamstwo wyszło na jaw, został przez ludzi pobożnych wygnany z groty; ale za zrządzeniem Opatrzności Relikwię zostawił, mając nadzieję na powrót tutaj. Z czasem w grocie zamieszkali zakonnicy, ale nie wiedzieli, jaki skarb kryje się u nich.

    Z czasem powstał na tym miejscu duży klasztor. Za czasów Walentyniana i Marcjana (450-457) archimandryta tego klasztoru Marcellus miał kilkakrotne widzenie we śnie aniołów, wielu świętych i św. Jana Chrzciciela, który wskazał mu miejsce, gdzie znajduje się jego głowa. Archimandryta z pobożnością kopał i znalazł garnek do noszenia wody z Głową św. Jana. Było to drugie znalezienie Czcigodnej Głowy św. Jana Chrzciciela. Zawiadomiono biskupa Emesy Uraniosa, który przeniósł w uroczystej procesji Relikwię do świątyni. I znowu zasłynęła wielu cudami i uzdrowieniami.

    W następnych wiekach Relikwia została przeniesiona do Konstantynopola, była dzielona między kościoły. Krzyżowcy przywieźli je do Amiens (1206), inne znalazły się w Rzymie (San Silvestro in Capite); żadne jednak relikwie św. Jana nie są wiarygodne (EK, Lublin 1997).

 

Dzień bez Liturgii

[W Kostomłotach zwyczajem  przyjętym od melchitów odprawia się o  zwykłej porze Liturgię św. Jana Złotoustego z tekstami zmiennymi dnia tygodnia; Ap i Ew wg LITURGIKONU, Beyrouth 1960, oznaczone w tym Kalendarzu gwiazdką (*) lub wszystkie teksty zmienne o świętym dnia bieżącego miesiąca].

 

TROPARION, ton 4

Z głębi ziemi zajaśniała Głowa Poprzednika,* wysyłając wiernym promienie niezniszczalności i uzdrowienia.* Na wysokości gromadzi mnóstwo aniołów, na dole zwołuje rodzaj ludzki,* by jednogłośnie oddać chwałę Chrystusowi Bogu.

KONTAKION, ton 2.

Proroku Boży i Poprzedniku Łaski!* Głowę twoją jak najświętszy kwiat róży znalazłszy,* otrzymujemy zawsze uzdrowienia;* bo znowu, jak przedtem, głosisz światu pokutę.

PROKIMEN, ALLELUJA, ŚPIEW NA KOMUNIĘ z wtorku cyklu tygodniowego.

Apostoł: 2Kor 4,6-15; Mt 11,2-15.

 

25 PIĄTEK 3 TYGODNIA W. POSTU. Dzień postu. - Św. ojca naszego TARASA, patriarchy Konstantynopola.

            Św. Taras urodził się i otrzymał wykształcenie w Konstantynopolu. Był synem pierwszych dygnitarzy stolicy, a sam pierwszym sekretarzem cesarskim. Z powodu swej wiedzy i cnót przez cesarzową Irenę i jej syna Konstantyna Porfirogenetę w 784 roku został wybrany na patriarchę Konstantynopola. Przyznał kult ikon; dzięki niemu cesarze i cesarstwo wróciło do tradycji Ojców, a Kościół Konstantynopola wrócił do jedności z pozostałymi patriarchami na VII Soborze Powszechnym zebranym w Nicei w 787 roku. Zmarł w pokoju w roku 806, kierując swoim Kościołem przez 22 lata.

            TROPARION o biskupie wyznawcy (16)

Liturgia Uprzednio Konsekrowanych Darów

 

Rdz 8,4-21; Prz 10,31-11,12.

 

26 SOBOTA 3 TYGODNIA W. POSTU. Dzień postu.. - Św. PORFIRIUSZA, arcybiskupa Gazy.

            Św. Porfiriusz urodził się ok. 347 roku w Tesalonice w Macedonii ze szlachetnych i bogatych rodziców. Opuścił swą ojczyznę, udał się do Egiptu, potem na pustynię Sketis, gdzie przez pięć lat prowadził życie monastyczne, polegające na wiernym spełnianiu przykazań oraz na wewnętrznej walce, wiodącej do opanowania namiętności i zdobycia cnót; potem przeniósł się do Palestyny i w pobliżu Jordanu zamieszkał w grocie. Po pięciu latach przybył do Jerozolimy, gdzie tylu ludzi oświecił swymi słowami, że biskup Jerozolimy wyświęcił go na kapłana i mianował jednym ze swoich współpracowników. W 395 roku został przez metropolitę Cezarei Palestyńskiej Jana wyświęcony na biskupa Gazy. Wszystkie siły przyłożył do utwierdzania w wierze swojej owczarni i przyciągania pogan do poznania prawdziwego Boga. Gdy spostrzegł, że miejscowe władze prześladują wiernych, udał się wraz metropolitą Janem do Konstantynopola, by od cesarza Arkadiusza uzyskać edykt przeciw manichejczykom i obrazoburcom. Po powrocie do swego Kościoła ścigał heretyków, zburzył pogańską świątynię i wzniósł na jej miejsce kościół, do którego wystrój ufundowała cesarzowa Eudoksja. Zmarł 26 lutego 420 roku.

Służba soboty cyklu tygodniowego, oprócz:

Apostoł: Hbr 10,32-38. I za zmarłych: 1Tes 4,13-17.

Ewangelia: Mk 2,14-17. I za zmarłych: 5,24-30.

 

27 NIEDZIELA III W. POSTU. Dzień postu. Ton 6. ADORACJA CZCIGODNEGO I ŻYCIODAJNEGO KRZYŻA. (4 niedziela przed Paschą). - Św. ojca naszego i wyznawcy PROKOPA Dekapolity.

Św. Prokop urodził się w Dekapolu (Mk 7,31), żył w czasach cesarzy obrazoburców w VIII lub IX wieku. Prowadził życie monastyczne; oddany wszelkim praktykom ascetycznym doszedł do zadziwiającej doskonałości. Odważnie występował przeciw ikonoklastom, zbijał błędy heretyków, wykazywał głupotę tych, którzy bzdury opowiadali o Wcieleniu Słowa. Okrutnie biczowany i torturowany na różne sposoby, zawsze stał za prawdą, zawsze był czujnym wyznawcą wiary i za jego pośrednictwem dokonało się wiele cudów.  Gdy skończyło się prześladowanie ze śmiercią cesarza Leona Izauryjczyka (716-741) św. Prokop wrócił do klasztoru, do zmagań ascetycznych.

TROPARION o wielebnym (7C)

(Krzyż ubrany żywymi kwiatami leży na tetrapodzie)

Liturgia św. Bazylego.

Troparion niedzieli bieżącego tonu, i Krzyża.

TROPARION, ton 1

Zbaw, o Panie, Swoich ludzi * i błogosław Swoją własność; * zwycięstwo nad wrogami * daj Swemu Kościołowi * i Swój naród ochraniaj * Swoim Krzyżem.

KONDAKION, ton 7.

Miecz ognisty nie chroni już wrót Edenu, * napadło na nie dziwne połączenie - drzewo Krzyża: * żądło śmierci i tryumf piekła przepędzone. * Zjawiłeś się bowiem, Zbawicielu mój, * z wezwaniem do mieszkańców piekła: Wejdźcie znów do raju.

Zamiast Święty Boże śpiewa się: Krzyż Twój adorujemy, Panie, i święte Zmartwychwstanie Twoje wysławiamy.

PROKIMEN, ton 7

Ps 98,5 i 1

Wywyższajcie Pana, Boga naszego, * i kłaniajcie się przed podnóżkiem nóg Jego, bo jest święty.

Stych: Pan jest królem - niech drżą ludzie.

Apostoł: Hbr 4,14-5,6.

ALLELUJA

Ps 73, 2 i 12

Wspomnij na zgromadzenie Twoje, które posiadłeś od początku.

Stych: Bóg naszym królem przed wiekami, sprawił zbawienie pośród ziemi.

           

Ewangelia: Mk 8,34-9,1.

ŚPIEW NA KOMUNIĘ.

Ps 4, 7.

Znakiem jest nad nami światłość oblicza Twego, Panie,* alleluja 3x.

 

Codziennie po każdej Liturgii św. podchodzi się do Tetrapodu dla adoracji Krzyża.

 

28 PONIEDZIAŁEK IV TYGODNIA W. POSTU. Dzień postu. - Św. ojca naszego i wyznawcy BAZYLEGO, towarzysza św. Prokopa.

Św. Bazyli  żył za czasów cesarza obrazoburcy Leona (717-741). Był zakonnikiem. Za energiczne przeciwstawianie się obrazoburcom został schwytany i uwięziony. Po śmierci tyrana wyszedł na wolność i w klasztorze oddawał się zdobywaniu świętości. Wielu ludziom pomógł wrócić do prawdziwej wiary. Zmarł w 750 roku.

                TROPARION o wielebnym (7A)

 

Dzień bez Liturgii

[W Kostomłotach zwyczajem  przyjętym od melchitów odprawia się o  zwykłej porze Liturgię św. Jana Złotoustego z tekstami zmiennymi dnia tygodnia; Ap i Ew wg LITURGIKONU, Beyrouth 1960, oznaczone w tym Kalendarzu gwiazdką (*) lub wszystkie teksty zmienne o świętym dnia bieżącego miesiąca].

*Flp 2,5-11; Mt 13,10-23.

 

Po Liturgii wyjść na adorację Krzyża.